Szeroko rozumiane pojęcie finansów związane jest z gromadzeniem i wydatkowaniem zgromadzonych uprzednio środków pieniężnych. Warunkiem rozważań dotyczących finansów jest zatem występowanie pieniądza, a tym samym istnienie gospodarki towarowo-pieniężnej. Finanse zatem to środki pieniężne zgromadzone i wydatkowane przez różne podmioty gospodarcze, do których można zaliczyć np. państwo, przedsiębiorstwa produkcyjne, handlowe, usługowe oraz gospodarstwa konsumenckie. Z powyższego należy wyciągnąć wnioski, że nasilenie przepływu środków pieniężnych w zależności od podmiotu będzie się istotnie różniło.
Z tego też względu należy dokonać podziału finansów na publiczne i prywatne. Podstawowe różnice pomiędzy finansami publicznymi, a finansami prywatnymi polegają na tym, że finanse publiczne gromadzone są jako świadczenia przymusowe przez budżet państwa, budżety samorządów, zakład ubezpieczeń społecznych czy urzędy skarbowe oraz wykorzystane są na realizację różnego rodzaju potrzeb publicznych, natomiast finanse prywatne gromadzone są i wykorzystane zgodnie z potrzebami indywidualnymi, w dużej mierze odmiennymi dla każdego człowieka.